Tarihçe

Kültür Ofisi

Avusturya Kültür Ofisi’nin kuruluşu St. Georg Avusturya Lisesi öğretmenlerinin görevlerinin yanı sıra Türk kurumları ile kültürel faaliyetleri sürdürmeğe başladıkları 1955-56 yıllarına dayanmaktadır. Kahire’deki Avusturya Kültür sorumlusunun Kültür Şubesi olarak görevini sürdürmeğe başlaması üzerine 1963 yılında İstanbul’da da Avusturya Kültür Dairesi kuruldu ve 1974 yılından itibaren Avusturya Kültür Ofisi adıyla Avusturya Dış İşleri Bakanlığı’na bağlandı.

Palais Yeniköy

Palais Yeniköy
Merdivenler Palais Yenikö
Detay: Konser salonundaki aplikler

28 Eylül 1882 tarihli ferman ile Sultan Abdülhamit II İmparator Franz Josef I’e bina ve arsası ile birlikte Yeniköy’deki araziyi Avusturya Büyükelçiliği yazılı olarak hediye etti. Arazi o zaman 4‘ü Sultan Beyazid vakfına ait 7 vakıf malından oluşmakta idi.

Ermeni banker Cezayirlioğlu Mıgırdıç ailesine ait olan bina "geç klasik stil tarzında tahminen 19. yüzyıl ortalarında" (A. Machatschek) Balyanların ikinci kalfalığını yapan Mıgırdıç Klafa (Çarkyan) tarafından inşaa edilmiştir. İç düzenlemesi hiç bir zaman tamamlanmamıştı. Osmanlı İmparatoruğu Maliye Bakanlığına devredildikten sonra 1860'lı yıllardan itibaren boş kaldı.

Avusturya o tarihlerde diğer büyük Avrupa devletlerinin aksine Josef Hammer Purgstall’in de 1799 yılında kaldığından bahsettiği Büyükdere’de kiralık bir eve sadece yazlık ikametgah olarak sahipti.

Avusturya tarafından 1894 ve 1898 yılları arasında arazinin ana binasında ve müstemilatında geniş çapta yenileme çalışmaları yapıldı ve 1893 yılında Avusturya Sefareti’nin bir hesabına göre bunun için 244.637 Gulden kıymet takdir edildi. İç düzenleme çalışmaları o zamanki imparatorluk stilinde sürdürüldü.

1918 yılında Birinci Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle birlikte Avusturya’nın İstanbul’da tek sahip olduğu mülk olarak kalan bina kabul edilen dağıtım sistemine göre 1938 yılına kadar aynı zamanda Macaristan’ın da mülkü idi.

Envanter o zamanki Büyükelçi Markgraf Pallavicini’nin emriyle İstanbul’daki geçici vekâlette işlerin yürütülmesi amacıyla 1918’den sonra kısmen satıldı. Savaş sonrası kargaşası yağmacılığa izin vermişti. 1920 yılı yaz aylarında İngiliz Yüksek Komiserliği’nin bürosu olarak kullanıldı.

1938’de Avusturya’nın Almanya tarafından ilhak edilmesi ile bina Alman mülkiyetine geçti (27.02.1941 tarihli Sarıyer tapu kaydı).

Arazi 14.06.1947 tarihi itibariyle Avusturya Federal Cumhuriyeti’nin mülkü olarak Sarıyer tapusuna kaydedildi.

Avusturya Dış İşleri Bakanlığı ile "Merhametli Hemşireler Kongregasyonu’" arasında yapılan anlaşma gereğince Türk Milli Eğitim Bakanlığı’nın da izniyle 1960 yılından 1970 yılına kadar St.George Avusturya Kız Okulu’nun yatılısı olarak binanın giriş katı ile ikinci katları kullanılmıştır.

Zamanın Dış İşleri Bakanı Dr. Alois MOCK ve Genel Sekreteri Büyükelçi Dr. Thomas KLESTIL binanın yenilenmesine ve yaşatılmasına karar verdiler.

Avusturya Dış İşleri Bakanlığı’nın emriyle A. Machatschek ve W. Schermann mimari büroları, Viyana, ve Koray Firması’nın, İstanbul, 1992-1994 yılları arasında ana binada ve yan binalarda ve kısmen çok değişik ağaç topluluğuna sahip bahçe alanında (30.000 m2) gerçekleştirdikleri geniş çapta restorasyon için 50 milyon Avusturya Şilini sarfedildi.

Avusturya Başkonsolosluğu ve Avusturya Kültür Ofisi halen bu binada faaliyetlerine devam etmektedir.

İstanbul Avusturya Başkonsolosluğu Kültür Ofisi; İstanbul Avusturya Başkonsolosluğu’na ve Dr. Ernst Petrisch’e, Viyana Devlet Arşivi, bu belgeleri ve bilgileri tarafımıza iletilmesinde göstermiş oldukları değerli yardımları için teşekkür eder.