Cultuur
Oostenrijk is voor Nederland traditioneel een belangrijke culturele partner. Elk jaar vinden hier tal van evenementen – concerten, tentoonstellingen, lezingen etc. – plaats. Een overzicht kunt u in onze cultuurkalender vinden.
Mahler-Concert
In 2010 is het 150 jaar geleden dat de Oostenrijkse componist en dirigent Gustav Mahler werd geboren. Een mooie gelegenheid om zijn muziek extra in het zonnetje te zetten. Mahler schreef fenomenale symfonieën maar er is nog zoveel meer moois. Het Residentie Orkest voert op 11 en 12 juni zijn tweedelige versie uit van ‘Das Klagende Lied’.
Het Residentie Orkest biedt een korting van maar liefst 10 euro via de Oostenrijkse ambassade op eersterangskaarten.
Oskar voor Waltz
De 54-jarige Weense acteur Christoph Waltz heeft tijdens de Oscaruitreiking van dit jaar de belangrijkste trofee van de filmwereld in de categorie “Beste mannelijke bijrol” gekregen. De Oscar is de 18. Prijs, die Waltz voor zijn rol als de SS-kolonel in Quentin Tarantino’s oorlogfantasiefilm „Inglorious Basterds” heeft ontvangt. In zijn rede bedankte Waltz regisseur Tarantino voor diens “onorthodoxe methoden van navigatie” tijdens de filmopnamen.
De regisseur Michael Haneke, die voor “Das weiße Band” genomineerd was en de eveneens genomineerde cameraman Christian Berger vielen helaas niet in de prijzen.
Grote winnaar van de avond was Kathryn Bigelows “The Hurt Locker”, die met 6 prijzen, onder andere in de categorieën “Best Film” en “Beste Regisseur”, onderscheidenwerd.
Golden Globe Awards voor Haneke en Waltz

- Christoph Waltz-Golden Globes uitreikingFoto: Reuters
Tijdens de Golden Globe-uitreiking van dit jaar werden twee Oostenrijkers met de begeerde filmprijs onderscheiden. De regisseur Michael Haneke blonk met zijn drama “Das weiße Band” in de categorie “beste niet-Engelstalige film”uit.
Al voorheen heeft “Das weiße Band” tijdens het Filmfestival in Cannes en tijdens de uitreiking van de Europeen Filmprijs veel lof en meerdere prijzen ontvangen.
Evenzo heeft Christoph Waltz naast de Golden Globe een Gouden Palm voor zijn presentatie van de gewetenloze SS-kolonel Hans Landa in het meesterwerk van Quentin Tarantino “Inglorious Basterds” ontvangen. Op 24 januari werd Waltz bovendien met de Screen Actors Guild Award - de belangrijkste pris van de US-acteursociëteit - onderscheiden.
De Oostenrijkse Filmscene viert hiermee opnieuw international succes.
Peter Huchel-Preis 2010 voor Friedericke Mayröcker
De Oostenrijkse schrijfster Friedericke Mayröcker ontvangt voor haar dichtbundel „Dieses Jäckchen (nämlich) des Vogel Greif“ de Peter-Huchel-Preis 2010.
Sinds 1983 worden met de van de deelstaat Baden-Württemberg en de SWR geschonken prijs vooraanstaande lyrische werken onderscheiden. Deze prijs moet het literaire werk van Duitstalige dichters waarderen en het interesse voor het vaak onderbelichte genre lyriek wekken.
European Border Breakers Award voor Soap&Skin

- "Lovetune for vacuum" (2009)Foto: Soap&Skin
De Oostenrijkse zangeres Anja Plaschg alias “Soap&Skin” ontvangt voor haar debuutalbum “Lovetune for Vacuum” de “European Border Breakers Award”. De Border Breakers Award is een prijs van de Europese Unie voor jonge artiesten, die over de grenzen van het eigen land succesvol zijn.
Anja Plaschg, de 19-jarige zangeres van Soap&Skin, is befaamd voor haar gevoelige zang en melancholiek pianospel. Het debuutalbum “Lovetune for Vacuum” was op plaats 5 van de Oostenrijkse albumcharts.
De “European Border Breakers Awards” wordt op 14 januari tijdens het Showcasefestival EuroSonic Noorderslag in Groningen aan 10 Europese artiesten toegekent.
De prijsuitreiking zal vrijdag nacht van 01.00 tot 04.00 uur op Nederland 3 worden uitgezonden.
Informatie op: http://www.europeanborderbreakersawards.com/
Cannes 2009: Gouden Palm voor Michael Haneke en andere Oostenrijkse winnaars

- Foto: Süddeutsche
De Oostenrijkse regisseur Michael Haneke heeft op 24 mei 2009 in Cannes de Gouden Palm gekregen voor zijn film „Das Weiße Band“. Hij werd in Cannes al eerder bekroond voor "La Pianiste" (waarin Huppert een prijswinnende hoofdrol speelde) en "Caché", maar de hoofdprijs ontbrak nog.
Twee andere Oostenrijkers vielen in de prijsen: De Oostenrijker Christoph Walt werd uitgeroepen tot beste mannelijke acteur voor zijn rol als de uitzinnige SS-kolonel in Quentin Tarantino’s oorlogfantasiefilm „Inglorious Basterds” en “La Pivellina” van de Oostenrijkers Tizza Covi en Rainer Frimmel kreeg de Europa Cinema Prijs, uitgereikt door bioscoopeigenaren als de beste Europese film.
Het werk van de ambassade
De Oostenrijkse ambassade organiseert tentoonstellingen, lezingen, uitvoeringen van films en andere evenementen om de Oostenrijkse cultuur in Nederland te presenteren. Ook is er in het kader van EUNIC (European Union National Institutes for Culture) een nauwe samenwerking met representanten van andere EU landen.
Bovendien steunt de ambassade leraren Duits, studenten en leerlingen Duits in Nederland:
Die Österreich-Kisten: Onderwijsmateriaal over Oostenrijk voor Nederlandse scholen
De Oostenrijkse Ambassade in Den Haag stelt leraren, docenten en studenten Duits de Oostenrijk-Kisten ter beschikking. Daarin vindt u materiaal uit en over Oostenrijk voor leerlingen en studenten van alle leeftijden met veel verschillende thema’s. Een groot aanbod aan literatuur, beeldmateriaal, cd’s, video’s en dvd’s.
Er is een groot bestand aan Oostenrijkse literatuur, muziek, films, spelletjes e.a., dat interessant is voor studenten en leerlingen en uitgeleend wordt aan Nederlandse scholen en Hogescholen/Universiteiten.
Het materaal is op thema gesorteerd en kan zo, per thema als kompleet pakket uitgeleend worden. Uiteraard kunnen scholen, waar met meerdere klassen tegelijk met het thema Oostenrijk wordt gewerkt, ook meerdere kisten tegelijk lenen. Alle materiaal is in dubbele uitvoering aanwezig en om het geheel overzichtelijk te houden zijn er twee inhoudsopgaven, eenmaal gesorteerd op thema’s en eenmaal gesorteerd op leeftijd cq. schooltype.
Aanhand van deze lijsten kunt u een keuze maken welk(e) pakket(ten) u wilt lenen. Alles is zonder extra aanleiding direct te gebruiken.
De duur van de uitleen geschied in afspraak met de Ambassade. U kunt zich aanmelden per e-mail of telefonisch bij de Ambassade van Oostenrijk, Daria Bouwman, afd. cultuur en onderwijs: daria.bouwman(at)bmeia.gv.at , 070-314 15 91. Docenten, die in de regio wonen/werken, kunnen de kisten zelf afhalen op de Ambassade. Anders kunnen de kisten per post opgestuurd worden, portokosten gaan ten laste van de uitlenende, voor studenten in afspraak met de Ambassade.
Onder de volgende links kunt u de inhoudsopgave van de Oostenrijk-kisten vinden:
Cultuur bereiken
Het is niet makkelijk “Oostenrijkse literatuur” te definiëren, maar er is er geen misverstand over de belangrijkheid van vele Oostenrijkse auteurs – bijvoorbeeld Franz Grillparzer, Adalbert Stifter, Arthur Schnitzler, Johann Nestroy, maar ook hedendaagse auteurs zoals Peter Handke, Robert Menasse, Wolf Haas en de Nobelprijswinnares Elfriede Jelinek.
Het Oostenrijkse theater heeft een lange traditie maar speelt ook een belangrijke rol in hedendaagse cultuur. Bekende dramatici zijn bijvoorbeeld Elfriede Jelinek, Arthur Schnitzler en Thomas Bernhard, hun stukken worden ook in Nederland graag uitgevoerd.
Als je aan Oostenrijkse muziek denkt, denk je eerst aan klassieke muziek, aan componisten zoals Wolfgang Amadeus Mozart, Joseph Haydn, Anton Bruckner, Franz Schubert en Johann Strauss.
Daarnaast bestaat er ook een veelvuldige blaas- en volksmuziekcultuur. Maar ook de hedendaagse muziek is bij veel mensen in het binnen- en buitenland populair.
Gustav Klimt, Egon Schiele, Oskar Kokoschka, Christian Ludwig Attersee en Arnuf Rainer behoren tot de belangrijkste Oostenrijkse schilders.
Enige vooraanstaande beeldend kunstenaars zijn Fritz Wotruba, Alfred Hrdlička, Franz West en Friedensreich Hundertwasser.

- Das weisse Band (2009)Foto: X-Verleih
Verbonden met de Oostenrijkse literatuur is de Oostenrijkse film. Typisch voor de Oostenrijkse film zijn bijtende humor, maatschappijkritiek en grimmigheid. Bekende voorbelden zijn Michael Hanekes “das weisse Band” (2009) en Stefan Ruzowitzkys “Die Fälscher”, die in 2008 de Oscar voor de beste buitenlandse film won.
Maar er is niet alleen “klassieke” kunst in Oostenrijk. Ook de hedendaagse kunst speelt een belangrijke rol in het land. Een voorbeeld daarvan is het jaarlijkse festival Ars Electronica in Linz, het internationaal belangrijkste festival van digitale kunst.

- Wiener SchnitzelFoto: Kobako
Een ander belangrijk onderdeel van Oostenrijkse cultuur is de Oostenrijkse keuken. Niet alleen traditionele specialiteiten zoals Wiener Schnitzel en Kaiserschmarrn zijn wereldwijd geliefd maar ook de bijzondere sfeer van de typische Weense koffiehuizen. En de Oostenrijkse wijnen behoren tot de besten. Zij wonnen in afgelopen jaren talrijke prijzen.


